من یک استوری در پیج اینستاگرامم گذاشتم و پرسیدم بعد از یک ساعت گشت و گذار در اینستاگرام چه حسی پیدا می کنی؟

بیش از صدها پاسخ نوشته شد که همه به نوعی عنوان می کردند حس بد، کلافگی، خستگی و سردرگمی می گیرند. اما با این حال نمی توانن این کار را متوقف کنند! سوال اینجاست که چرا این اتفاق می افتد؟

پدیده ای به نام فومو اتفاق می افتد که برای درک ساده تر آن بیا این سناریو را تصور کنیم.

تصور کن پنجشنبه شب است و تو هفته ای پر کار داشته ای.

هیچ چیز به اندازه دراز کشیدن توی تختت و استراحت کردن نمی تواند برایت آرامش بخش و لذت بخش باشد.

ناگهان صدای نوتیفکشن گوشیت می آید. دوستت یک ویدیو برایت فرستاده است. ویدیو را باز می کنی و می بینی بهترین دوستانت امشب دور هم جمع شده اند و یک مهمانی خوب گرفته اند. صدای موزیک در فیلم، دیدن حال خوب دوستانت که در حال عشق و حال هستند. در این زمان چه حالی بهت دست می دهد وقتی می بینی تنها با یک شلوارک توی اتاق دراز کشیده ای؟

احساس می کنی جا مونده ای!

این دقیقا همان چیزی است که بهش فومو Fear of Missing Out) FOMO) یا “ترس از از دست دادن” می گویند.

 

زمانی‌که احساس ‌می‌کنیم به دیگران بیشتر از ما خوش می‌گذرد، زندگی بهتری دارند یا چیزهای بهتری نسبت به ما تجربه می‌کنند، می‌گوییم فومو رخ داده است.

 

فومو

زمانی که فومو رخ می دهد بخش عمده ای از زندگی ات مختل می شوند:

زمانی که فومو رخ می دهد دائما احساس می کنی در حال از دست دادن چیزهایی هستی که حتی خودت هم واقعا نمی دانی چی هستند.

تا به حال اتفاق افتاده بدون دلیل به سمت گوشی ات بروی و بخواهی اینستاگرام را چک کنی تا ببینی کسی بهت پیام داده یا کامنت گذاشته؟

یا زمانی که اکسپلور اینستاگرام را اسکرول می کنی، احساس کرده ای باید بیشتر اسکرول کنی شاید چیز جالب یا مهمی باشد که داری از دستش می دهی؟

نکته قابل توجه اینجاست که همین کار و احساس از دست دادن باعث می شود از کارهای اصلی ات جا بمانی و یا قدرت تصمیم گیری سریع ات را از دست بدهی و عمده زمانت را بیهوده از دست بدهی.

همین بیهوده از دست دادن زمان باز هم برایت نگرانی درست می کند و گشتن در اینستاگرام و مشاهده بهترین لحظات افراد دیگر این حس را در تو بوجود می آورد که کم هستی و دائما عزت نفست را می خراشد.

 

 

برای چند لحظه تامل کن و ببین چه اتفاقی در حال رخ دادن است:

از یک سو نبود عزت نفس سبب می شود ارزش خودت را در مصرف گرایی و رسیدن به موفقیت مالی ببینی، از یک سوی دیگر دائما احساس می کنی چیزهای مهمی را در حال از دست دادن هستی و از سوی دیگر مقایسه اکنون خودت با بهترین لحظات دیگران سبب می شود حال بسیار بدی مانند کلافگی، سردرگمی، عصبانیت و… را تجربه کنی.

 

 

توانایی لذت بردن از لحظه حال را به کل از دست خواهی داد:

زمانی که فومو رخ می دهد نه تنها احساس تنهایی و شکست خواهی کرد بلکه باعث می شود بطور کل در لذت بردن از لحظه حال ناتوان باشی.

در واقع هر بار سبب می شود لحظه حال را زشت و سیاه ببینی و در کنارش با مقایسه کردن لحظه اکنون ات با بهترین لحظات دیگران باعث می شود خودت را دائما ضعیف تر و کمتر از دیگران ببینی و رفته رفته این موضوع سبب هراس از اجتماع شود.

چرا که ذهن تو تصور می کند که حال همه جامعه خوب است الی من. حال جای تعجب ندارد که آرام آرام سعی در ایزوله کردن خودت کنی و در نهایت این ایزوله کردن سبب اضطراب از اجتماع می شود یعنی اختلالی شبیه (SAD (Social Anxiety Disorder یا اختلال اضطراب اجتماعی که در دسته اختلالات اضطرابی قرار دارد.

 

 

همیشه از برنامه هایت عقب می ماند و اهدافت در حد رویا همیشه باقی می مانند:

هر کسی در زندگی یک سری اهداف مشخص دارد که دوست دارد به آن ها برسد.

شاید هدف کسی تمام کردن رمانی باشد که تازه شروع کرده است و هدف دیگری تمرین و بدست آوردن مهارت در حوزه مورد نظرش باشد.

حال هدف هر چه که باشد، برای دست پیدا کردن به آن نیازمند برنامه ریزی و پشتکار هستیم اما زمانی که سروکله فومو پیدا شود تو احساس می کنی یک چیز مهم را گم کردی یا از دست داده ای به همین خاطر کارت را نصف و نیمه رها می کنی و سراغ گوشی ات می روی.

این سراغ گوشی رفتن همانا، ساعت ها در اینستاگرام چرخیدن همانا.

آخر روز زمانی که به برنامه هایمان نگاه می کنیم و متوجه می شویم تقریبا هیچ کار مفیدی در راستای به هدفمان رسیدن انجام نداده ایم دچار استرس و نگرانی می شویم در نتیجه حتی خواب راحتی را نیز نمی توانیم داشته باشیم.

 

 

فومو نه تنها تو را عقب می اندازد بلکه پولت را هم می خورد:

همانطور که گفتم فومو برای اهداف ما مانند سم می ماند اما اثرات این سم فقط به اینجا ختم نمی شود.

زمانی که ما فاصله زیادی بین خودمان و اهداف مان می بینیم دچار تنش می شویم و از آن جایی که فومو در زندگی ما جریان دارد، نمی توانیم کار مثبتی نیز برای رسیدن به اهداف مان انجام دهیم در نتیجه باید با چیزی استرس را کاهش دهیم.

یکی از عوامل کاهش دهنده موقتی این استرس خرید کردن است. البته نه خرید کردن منطقی و بر اساس نیاز.

برای درک راحت تر این موضوع بیا این سناریو را با همدیگر تصور کنیم.

تصور کن یکی از اهدافت رسیدن به جایگاه خوب در کسب و کارت است. به همین خاطر تصمیم گرفته ای تا آخر سال 200 ویدیو بسازی و در صفحه اینستاگرامت قرار دهی.

تو می دانی برای رسیدن به این هدف یعنی شناخته شدن کسب و کارت، به تنها چیزی که نیاز داری پشتکار در ساخت ویدیو ها است.

اما از آنجایی که بدلیل فومو هر ماه عقب می افتی، احساس می کنی که شاید من روند رشد در اینستاگرام را بلد نیستم. پس سراغ خرید دوره تکراری دیگر در این زمینه می روی.

با خرید دوره دیگر چیزی به اطلاعاتت اضافه نمی شود اما همین که احساس می کنی در حال انجام دادن کاری برای رسیدن به هدفت هستی آسوده خیال تر می شوی.

و نکته جالب اینجاست که در 90% اوقات هیچکاه چنین دوره هایی را تمام نمی کنی چون یک جای ذهنت می دانی واقعا به اطلاعات بیشتری نیاز نداری.

حال بطور ناخودآگاه یک ارزیابی از روند رشدت می کنی و اینبار نه تنها خودت را دورتر از هدفت می بینی بلکه احساس می کنی فردی بی اراده و تنبل نیز هستی.

یعنی نه تنها به هدفت نرسیده ای و پولی را به اشتباه از دست داده ای بلکه عزت نفست هم آسیب شدیدی می خورد.

 

 

چطور شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام باعث تسریع در روند فومو می شوند؟

 

درواقع این رسانه‌ها بستری فراهم می‌کنند تا ما زندگی عادی خود را با لحظات عالی دیگران مقایسه کنیم. بنابراین، درک ما از «عادی بودن» تغییر می‌کند و تصور می‌کنیم نسبت به هم‌سن و سال‌های خود زندگی بدتری

داریم.

ما در این شبکه‌ها دائما عکس دوستانمان را می‌بینیم که در حال خوش‌گذرانی هستند درحالی‌که در گذشته مردم تا این اندازه نسبت به جزییات زندگی یک‌دیگر آگاه نبودند.

شبکه‌های اجتماعی بستری برای خودنمایی و از قافله عقب نماندن فراهم کرده و تبدیل به محیطی شده که موضوعات، رویدادها و حتی گاهی خود شادی در آن در حال رقابت‌اند.

افراد، بهترین و عالی‌ترین تجربه‌ها و دستاوردهای خود را با هم مقایسه می‌کنند که موجب می‌شود مدام به این فکر کنیم که چه چیزی در زندگی ما کم است.

 

 

با این شرایط چیکار کنیم و چطور فومو را کنترل کنیم؟

برای کنترل فومو مخصوصا در شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام یک راه بیشتر نداری و آن این است که تعداد فالینگ هایت را به زیر 20 نفر برسانی.

صرفا 20 نفری را انتخاب کن چیزی به تو می افزایند یا باعث فومو نمی شوند. حال در این پروسه مجبور می شوی تقریبا تمام دوستان، فامیل ها و… را آنفالو کنی.

اما چرا باید دوستان، فامیل ها و آشنایان را آنفالو کرد؟

به 3 دلیل:

  • آنها احتمالا چیز ارزشمندی برای بالا بردن اطلاعات و سطح زندگی ات ندارند.
  • دیدن عکس و فیلم های آنها صرفا موجب تسریع بخشیدن به روند فومو می شود.
  • اگر واقعا انسان های مهم و ارزشمندی هستند با ارتباط داشتن در اینستاگرام صرفا از آن ها دورتر می شوی. به جای داشتن رابطه مجازی با آن ها رابطه در دنیای واقعی داشته باش تا از ایزوله شدن نیز فاصله بگیری.

 

احساس می کنی انجام دادن این کار سخت است و یا شاید باعث ناراحتی آنان می شود؟

مشکل قطعا از نبود عزت نفس است. چرا که در چنین طرز فکری مشخصا فرد نظر دیگران را در الویت قرار می دهد و خودش را در الویت پایین تر قرار داده است با این وجود که می داند آسیب نیز می بینید.

 

View this post on Instagram

 

بعد از یک ساعت گشت و گذار در شبکه های اجتماعی چه حسی رو پیدا میکنی؟ احتمالا احساس ناخوشایندی است. اما با وجود اینکه میدونیم این حس ناخوشایند است چرا هر دوز این کار رو انجام میدیم؟ پاسخ این سوال اتفاقی است به نام فوبو که در ویدیو توضیح داده شده؟ آیا اطرافیانت به گوشی در دست گرفتن اعتیاد دارند؟ چه حسی بهت دست میده وقتی تو یه جمعی میری که همه سرشون تو گوشی هاشون هست؟ . . . @asargozari #فومو #اینستاگرام #اختلالات_اضطرابی #عزت_نفس #روانشناسی #روانشناسی_اجتماعی

A post shared by Hossein Safavi | حسین صفوی (@asargozari) on

2 دیدگاه

دیدگاه تان را بگذارید